Thesauros

Doel van het spel

De meeste punten halen doorheen het spel en op het einde van het spel.

Setup

Het speelbord wordt in het midden van de tafel gelegd, met de correcte zijde naar boven. De inlay met de voorwerpen en tegels wordt naast het speelbord gelegd.

Iedere speler kiest een kleur en zet drie meeples per speler op de bijbehorende velden in zone '1' en leg een 'dubbele actie'-tegel onder de middelste meeple.

In een spel voor twee tot vier spelers wordt de technologiekaart van niveau 0 'duikmasker' op het eerste veld van de tweede zone geplaatst. De andere drie technologiekaarten van niveau 0 worden geschud en er worden er willekeurig twee open geplaatst naast het 'duikmasker'. De overgebleven kaart van niveau 0 wordt geschud met de kaarten van niveau 1. De eerste drie kaarten worden getrokken en even apart gehouden. De overgebleven vier kaarten worden geschud met de kaarten van niveau 2. Deze negen kaarten worden in de tweede zone op het overeenkomende veld geplaatst. Op deze stapel worden de drie kaarten gelegd die eerst apart werden gehouden.

De schatkaarttegels worden geschud en gedekt geplaatst naast het speelbord naast zone 3. In functie van het aantal spelers worden er een aantal schatkaarttegels op de velden in zone 3 geplaatst. Bij één of twee spelers plaatsen we 5 tegels, bij drie of vier spelers zijn dit er 9. De plaatsing van de tegels begint bij de pijl. De volgende tegel wordt onder de voorgaande geplaatst. Hierbij onderscheiden we twee situaties. Als er nog geen schatkaart ligt met dezelfde waarde, dan wordt de tegel op het bovenste veld, onder de pijl geplaatst. Als er al een tegel wordt getrokken met dezelfde waarde, dan worden die tegels op elkaar geplaatst en wordt deze stapel verplaatst naar het eerstvolgende veld dat zich boven de huidige tegel bevindt. Als er geen vrij veld is, dan wordt de stapel niet verplaatst.

De zeevliegtuigjes worden op het veld of velden aan zone 4 geplaatst.

De rechthoekige scoresteen van iedere speler wordt op het startveld - 10 - geplaatst. De duiklocatietegels worden geschud en in twee aparte stapels gelegd volgens hun grootte. In zone 6 wordt er één goudkleurig blokje op het eerste veld geplaatst.

De zodiacs - bootjes - van de spelers worden in de haven geplaatst. De andere vier bootjes worden naast het speelbord geplaatst. Iedere speler krijgt ook de zodiactegel van zijn gekozen kleur. De 'gevonden voorwerp' tegels worden gedekt geschud. Hiervan worden er negen op het eiland geplaatst. De resterende drie gaan terug gedekt in de doos.

Eén klein goudkleurig blokje wordt op het meest linkse spoor van de negende zone. De beurtvolgorde wordt willekeurig bepaald en de grote gekleurde kubussen worden op het desbetreffende spoor gelegd in de tiende zone. Alle spelers behalve de startspeler ontvangen hiervoor een compensatie die afgebeeld staat in de velden.

Er worden specialisatiehoeden geplaatst op zones 2, 3, 7 en 8. Er worden er een aantal geplaatst gelijk aan één minder dan het aantal spelers. De hoeden voor zone 5/7 worden in zone 7 geplaatst.

Het correcte kalendertableau, in functie van het aantal spelers en de modus - solo, introductie, normaal of Wetteloos - wordt naast het spelersbord geplaatst. Het groot goudkleurig blokje wordt op het eerste veld geplaatst, dat de inkomstenfase van het eerste jaar voorstelt.

Elke speler neemt een spelerstableau, de envelopfiches, de baasmeeple en de twee werkers, 23 kleine blokjes, een sluisfondskistje - dat geplaatst wordt op het veld rechtsonder op het spelerstableau - de voorwerptegel 'metaaldetector' en de twee dubbelzijdige overzichtskaarten volgens zijn gekozen kleur. Elke speler neemt ook al $50 volgens de eerste inkomstenfase.

Spelverloop

Het spel loopt over drie jaren, die ronden voorstellen, en in elk jaar zijn er verschillende fasen.

Eerst is er de inkomstenfase. In het eerste jaar krijgen de spelers $50 - en die hebben ze normaal tijdens de setup reeds ontvangen. In het tweede jaar ontvangen de spelers $30 en $5 per schatkaartfiche. In het derde en laatste jaar ontvangen de spelers $10 en $5 per schatkaartfiche.

De tweede fase is de rekeningbeheerfase. In deze fase verdelen de spelers het geld dat zij hebben ontvangen in de vorige fase of nog over hebben van de vorige ronde over de verschillende rekeningen. De rekeningen zijn de velden die zich onderaan het spelersbord bevinden. Daaronder staat ook afgebeeld in welke zone zij het geld kunnen spenderen van die rekening. Mocht je later in het spel merken dat je nog geld nodig hebt, maar niet kan betalen, dan kan je nog steeds geld overschrijven van de ene rekening naar de andere rekening. Hiervoor moet je wel een kost betalen. Je betaalt in de eerste ronde $1 aan de bank, in de tweede ronde wordt dit $2 en in de derde ronde $3. Je mag wel geen geld overschrijven van je sluisfonds. Dit fonds heb je nodig in zone 10 van het speelbord en het geld dat je hier in stopt, is geheim voor de andere spelers.
Als een speler tijdens het spel inkomsten ontvangt, mag die de inkomsten verdelen over de rekeningen hoe hij dit wenst.

Daarna gaan we over tot het hoofddeel van het spel, namelijk de actiefase. Deze fase wordt verdeeld in twee delen, namelijk de actieplanningsfase en de fase waarin de acties afgehandeld worden.

In de actieplanningsfase zullen de spelers in spelersvolgorde, en telkens één werker/baas/specialist per keer, een werker plaatsen op het meest goedkope veld over de verschillende zones. Wanneer alle spelers al hun werkers/baas/specialist(en) hebben geplaatst, gaan we over tot de volgende fase. Let hierbij op, want sommige velden zijn geblokkeerd door het spelersaantal. Speel je bijvoorbeeld met drie spelers, dan mag men geen speelstuk plaatsen op een veld met de afbeelding van een meeple met '4'.
Tijdens het spel ben je in staat om de 'dubbele actie'-fiche te ontvangen. Je kan deze fiche eenmalig gebruik doorheen het volledige spel. Je plaatst deze fiche onder een meeple, en deze mag dan twee acties uitvoeren in die zone.
Je plaatst ook geen meeple in de tiende zone, je plaatst daar enkel een envelopfiche. Voor je een meeple plaatst op het speelbord, mag je de envelopfiche in deze zone plaatsen, op het meest linkse vrije veld.

Daarna gaan we over naar het tweede deel van deze fase, namelijk de fase waarin we de verschillende acties gaan uitvoeren. Toch horen hierbij nog enkele kanttekeningen. De zones worden in oplopende volgorde afgehandeld. Dat betekent dat we starten bij zone 1, daarna zone 2 enzovoort. Bij het afhandelen van de zones moeten de spelers een bepaalde kost betalen. Deze kost gaan naar de bank - of de algemene voorraad. Het afhandelen van de zones start ook bij de speler wiens meeple zich bovenaan bevindt.
Men kan ook een baas plaatsen in een bepaalde zone. Deze meeple is iets groter dan de andere werkers. Het effect van de baas staat afgebeeeld op elke zone. De baas krijgt een voordeel, meestal is dit een lagere kostprijs dan de afgebeelde kost.
Staat de baas in een wachtrij met een andere werker van dezelfde spelers, en is er in deze zone nog een specialistenhoed beschikbaar. Dan wordt deze hoed geplaatst op de werker. Deze wordt dan een specialist in de desbetreffende zone en krijgt hetzelfde voordeel van de baas, als men in de huidige ronde én in toekomstige ronden deze meeple daar plaatst.
Als de spelers iets ontvangen, dan mogen ze dit steeds op hun spelersbord plaatsen, alsof er een helikopter de voorwerpen direct kan leveren.

Hieronder volgt een omschrijving van de verschillende zones.

In de eerste zone ga je nieuwe werkers werven. Wanneer je dat doet, neem je de meest linkse werker die nog op de velden staat en die mag je onmiddellijk in een zone naar keuze plaatsen, uiteraard volgens de plaatsingsregels. Als je een eerste werker werft krijg je geen beloning, verkrijg je de tweede, dan ontvang je een 'dubbele actie' fiche en werf je de derde, dan krijg je een overwinningspunt. Daarna neem je jouw meeple terug en plaats je die op de wachtruimte - veld linksboven - op je spelersbord.

In de tweede zone ga je technologieën onderzoeken en aankopen. Je kan in deze zone vier verschillende acties uitvoeren:

• Je kan het patent aanvragen van één van de kaarten. Je betaalt dan de afgebeelde kost die zich bovenaan en in het midden van de kaart bevindt. Je plaatst dan één van je blokjes links op het spoor in functie van het aantal spelers.
• Wanneer een patent is aangevraagd, kan je ook het voorwerp kopen. Dit is de tweede actie die je in deze zone kan uitvoeren. Je betaalt dan de kost die onderaan de kaart staat in het rood aan de bank, en de kost in het groen aan de speler van wie het patent is. Ben jij zelf die speler, dan moet je uiteraard de groene kost niet betalen. Je neemt dan de voorwerpfiche uit de voorraad en plaatst die op je spelersbord in het overeenkomstige veld, of in je boot als die nog aangemeerd is. Je verschuift dan het blokje dat op die kaart ligt één veld naar beneden. Als dit blokje zich volledig onderaan bevindt, kan je dit voorwerp niet meer kopen.
• Als derde actie kan je ook het patent aanvragen en onmiddellijk het voorwerp kopen. Je betaalt hiervoor de kost van het patent, de kost van de bank en ook de kost in het groen - alles dus aan de bank. Je zet dan je blokje één veld lager dan hoe je het zou plaatsen in de eerste stap, in functie van het aantal spelers.
• Als vierde actie kan je ook het recht op een technologiekaart reserveren. Je plaatst dan je meeple op de trekstapel en in de volgende onderhoudsfase, wanneer de kaarten getrokken worden, mag de speler een technologiekaart kiezen die zal getrokken worden, en zal in staat zijn om zowel het patent als het voorwerp aan te kopen.

Wanneer je de actie hebt uitgevoerd, neem je de meeple terug en plaats je die in de wachtkamer op je spelersbord.

In de derde zone, de vlooienmarkt, kan je schatkaartfiches kopen. Je neemt een schatkaartfiche naar keuze en betaalt de kost. Als deze fiche op een andere fiche lag, dan neem je de resterende stapel en plaats je die naar onder, op het eerstvolgende vrije veld. De bovenste drie tegels van de stapel locatietegels, overeenkomstig met de grootte, worden genomen door de actieve speler. Deze kiest er één, en legt deze gedekt op de overeenkomstige locatie, volgens de gekozen schatkaartfiche. Deze speler legt daar ook één van zijn blokjes bij, om aan te tonen dat hij de schatkaart heeft van die locatie en mag daar ter allen tijde naar kijken. Als je een schatkaarttegel kiest van een locatie waar reeds een tegel ligt, dan plaats je daar je blokje naast en mag je naar deze tegel kijken. Als er al een speler naartoe geweest is, dan ligt deze tegel gewoon open.

In de vierde zone kan je het zeevliegtuig reserveren en gebruiken. Wanneer je deze actie uitvoert, moet je al een bootje hebben liggen in de open zee - zone 5. Je kan het vliegtuig dan reserveren, dan naast het bootje plaatsen, en dan kan je uitrusting of een meeple ruilen met wat er zich in de technologieruimte of de meeple die men heeft geplaatst in zone 4.

De vijfde zone zal je niet direct kunnen gebruiken tijdens de eerste beurt. Hiervoor moet je een bootje in de open zee hebben geplaatst - wat je pas kan doen in een latere zone. Als je een bootje hebt in de open zee, dan mag je duiken op een locatie, en daarna bewegen, of omgekeerd. Je mag bijvoorbeeld niet eerst bewegen, dan duiken en dan weer bewegen. Standaard kan je bootje gratis twee locaties bewegen, en als je een dollar betaalt, nog eentje extra. Je kan deze beweging opwaarderen door nieuwe motoren te kopen in de tweede zone. Je moet je bootje bewegen over de stippellijn, elke tussenstop geldt als één locatie. Als je op een locatie bent met een al dan niet gedekte tegel - dan draai je die uiteraard eerst om -, dan moet je ook per vakje dat je je bootje verplaatst, startende van de rand, één bewegingspunt spenderen. Er mag ook maar één bootje per veld aanmeren. Denk eraan dat je pas kan duiken op locaties waar je jouw blokje hebt staan - dus als je de schatkaartfiche hebt van die locatie - en je mag ook niet door de locaties varen als je de overeenkomstige fiche niet hebt.
Op de grote rechthoekige velden, mogen zoveel bootjes liggen als de spelers zelf willen. Ze ontvangen daar ook $2.
Wanneer zodiacs van dezelfde speler elkaar kruisen, dan mogen zij materiaal uitwisselen. Een zodiac mag ook terugkeren naar de haven, eventueel materiaal uitwisselen met de technologieruimte, en dan eventueel terugvaren, als zij nog bewegingspunten hebben.
In de vijfde zone kan je ook duiken - wat de bedoeling is van het spelletje. Als je duikt bij een locatie - kolom - waar zich een haai bevindt, moet je ofwel een speer, harpoengeweer of een duikerskooi hebben als uitrusting in je bootje. Als je een speer hebt moet je een 6 gooien, met een harpoengeweer 4, 5 of 6 om een haai te doden. Als je hierin slaagt, legje een haaifiche in de vriesruimte en bedek je de haai op de locatie met een tegeltje om aan te tonen dat die haai niet meer beschikbaar is. Slaag je er niet in om de haai te doden, dan verjaag je hem wel. Speel je in combinatie met de duikerskooi, dan mag je '2' bij je worp optellen. Ben je een baas, dan mag je '1' optellen en mag je zelfs duiken voor twee schatten in dezelfde kolom.
Op sommige locaties zie je schatten die je zonder veel uitrusting kan behalen, voor sommige heb je een sonar nodig en voor sommige zelfs een boor. Je moet goed kijken bij het begin van de rijen welke materialen je nodig hebt om de diepte te overwinnen. Als je het meest onderste gereedschap hebt, dan kan je in de bovenste waterlagen ook duiken. Met een zuurstoftank kan je dus ook schatten halen daar waar je een duikmasker zou nodig hebben, maar niet waar je een duikerspak voor nodig hebt.
Als je een schat kan vergaren, plaats je die op je schatkamer op je spelersbord.

In de zesde zone kan je mosselvissen. Men mag hier zoveel werkers plaatsen als men wilt. De laatste speler die zijn meeple terugneemt, verplaatst het gouden blokje na het verkrijgen van het geld één veld naar rechts.

In de zevende zone kan men een nieuwe boot kopen. Als men dat doet, dan neemt men een nieuwe zodiac en plaatst men die in haven. De speler die de boot heeft gekocht ontvangt ook het overeenkomstige zodiacbord. Met het bootje kunnen we ook naar de lagune gaan. Daar zijn vier verschillende zones. Op het eiland kunnen we, als we de metaaldetector meehebben, op zoek gaan naar een schat. Er zijn drie soorten schatten: kostbare voorwerpen - die we onmiddellijk inruilen voor geld- en er zijn gewone schatten die we plaatsen in onze schatkamer en er zijn voorwerpen die we kunnen gebruiken.
Daarnaast is er ook een toeristische attractie waar we gewoon geld kunnen verdienen, of we kunnen kustvissen vangen. Hiervoor heb je een speer of geweer nodig en ontvangt je het overeenkomstig bedrag. Met een kreeftenpot kan je kreeften vangen en hiervoor krijg je op die locatie ook een bepaald bedrag.
In deze zone kunnen we ook beslissen om een zodiac naar open zee te sturen, om dan in de volgende beurt in de vijfde zone te diepzeeduiken.

De achtste zone is het museum. Hier kan je een tentoonstellingsruimte financieren. Een speler plaatst dan een blokje op het desbetreffend veld - en betaalt uiteraard de kost - om aan te geven dat deze kamer onder zijn leiding valt. Je kan een schat aan het museum verkopen, en doet dit volgens het schema dat je onderaan de zone kan vinden. Je kan schatten verkopen en die in een kamer plaatsen van jezelf een andere speler - omdat die daar bijvoorbeeld meer punten zou opleveren. Je plaatst hier dan één van jouw blokjes op om aan te geven dat dit jouw verkochte schat is. Je kan ook schatten verkopen en die plaatsen in de opslagruimte van het museum, hiervoor krijg je dan op het einde van het spel één overwinningspunt.
Wanneer een gefinancierde kamer vol ligt, dan verplaatst het blokje van de speler zich van het bovenste naar het onderste veld en ontvangt die speler onmiddellijk de aangegeven overwinningspunten.

In de negende zone kan je adverteren. Men betaalt hier de kost en ontvangt een aantal overwinningspunten. De laatste speler die zijn meeple hier vandaan haalt schuift het gouden blokje één veld naar rechts - en er zijn dus de volgende keer minder overwinningspunten te behalen op deze manier.

In de tiende zone zullen de spelers die hun envelop hier hebben geplaatst bieden om de startspeler te worden het volgende seizoen. Ze nemen geld uit hun sluisfonds en bieden met een gesloten hand. De speler die het meest heeft geboden wordt de volgende startspeler. Als men alleen biedt, moet men $2 afgeven aan de bank en is die persoon de volgende startspeler. Bij een gelijk bod wint de speler die als eerste zijn envelopfiche heeft geplaatst/

Na het afhandelen van de verschillende soorten acties gaan we over naar de salarisfase. In deze fase moeten we de werkers en de specialisten betalen. De bazen hoeven we niet te betalen. Men moet $2 per werk betalen, en dat moet komen van de rekening linksonder. Als men de kost niet kan betalen moet men geld overschrijven tot wanneer men dat wel kan. Als men niet genoeg geld heeft, dan verliest de speler één overwinningspunt per werker die niet zijn volledig salaris ontvangen heeft.

Daarna gaan we over naar de onderhoudsfase. Men zal hier een aantal technologieën toevoegen in de tweede zone, zoals afgebeeld op het speelbord. Let wel op, het kan zijn dat een speler in de vorige beurt een werker had geplaatst op de trekstapel, die dan zijn desbetreffende actie mag uitvoeren.
In de derde zone gaan er twee schatkaartfiches aan het spoor worden toegevoegd, volgens dezelfde plaatsingsregels als de setup. De zeevliegtuigen gaan terug naar hun aanmeerlocatie bij de vierde zone. Als er nog meeples in de zodiacwinkel of lagune liggen, gaan die terug naar de spelers of het aanmeerdok van de haven in zone zeven. En dan kan er een nieuwe ronde starten, startende met de startspeler aangegeven door het beurtvolgordespoor.

Op het einde van het eerste en het tweede jaar krijgen de spelers nog een aantal punten, overeenkomstig hun positie van de spelersvolgorde in zone tien.

Het spel eindigt na:

• de salarisfase van het laatste seizoen van het derde jaar;
• de salarisfase van het seizoen waarin alle kamers van het museum open zijn voor het museum - dus vol liggen met schatten.

Daarna worden er nog een aantal punten bij de huidige score bijgeteld:

Je krijgt een aantal punten voor jouw verkochte schatten in de kamers die vol liggen - dus open zijn voor het publiek - volgens de waarde die er naast staat.

• Je krijgt twee punten per schat in een niet volledig gevulde ruimte.
• Je ontvangt één punt per schat in het magazijn van het museum.
• Je krijgt twee punten per niet verkochte schat in jouw schatkamer.
• Je krijgt een aantal punten van de technologiekaarten waar je het patent van hebt. Deze punten staan rechtsboven de kaart.
• Je krijgt twee punten per haai in jouw vrieskamer.
• Je krijgt één punt per schatkaartfiche.
• Je krijgt twee punten voor elke set van minimaal drie tegels met hetzelfde nummer.
• Je krijgt per $10 die je niet hebt uitgegeven één overwinningspunt.
• Je krijgt een aantal punten, aangegeven op zone tien.

De winnaar is de speler met de meeste punten. Indien gelijkstand wint de speler die het eerst staat op het beurtvolgordespoor.

Varianten

Het spel bevat drie verschillende varianten:

• Introductiespel: grotendeels aangegeven door het icoon met de duiker zal je bepaalde spelelementen niet toevoegen of beperken. Ideaal voor iets jongere spelers, of het eerste spelletje.
• Wetteloos: hier ga je gebruik maken van extra spelcomponenten en in staat zijn om huurlingen in te huren en die de regels in de verschillende zones aanpast, door bijvoorbeeld fiches 'te stelen'.
• Solovariant waarbij je een zo hoog mogelijke score tracht te behalen, en de finale score vergelijkt met een tabel om te zien hoe goed je het hebt gedaan.

Materialen

Thesauros komt met een groot dubbelzijdig speelbord waarop verschillende locaties en het scorespoor duidelijk zijn aangeduid. De kleuren en illustraties zijn levendig en sluiten goed aan bij het avontuurlijke thema.

Elke speler heeft een eigen spelerskleur met verschillende componenten zoals houten meeples, kleine kubusjes en andere houten onderdelen. De gemeenschappelijke houten kubussen zijn goudkleurig en contrasteren mooi met de componenten van de spelers, waardoor ze gemakkelijk te onderscheiden zijn.

De zodiacs en de zeevliegtuigen zijn eveneens van hout gemaakt en hebben elk hun eigen kleur, waardoor je ze duidelijk van elkaar kan onderscheiden op het speelbord.

De kaarten, onder andere voor de technologieën en de spelershulpen, zijn duidelijk vormgegeven en van goede kwaliteit. Daarnaast bevat het spel heel wat kartonnen fiches zoals schatkisten, schatkaarten, geld, voorwerpen en andere tokens. Deze zijn visueel consistent en goed herkenbaar. Alle fiches passen netjes in de voorziene insert, die je ook uit de doos kan halen en naast het speelgebied kan plaatsen tijdens het spel, wat het opzetten en opruimen vergemakkelijkt.

Het spelerstableau is gemaakt van karton en is dubbellaags. Hierop staan duidelijk de verschillende rekeningen en wordt ook aangegeven waarvoor ze dienen of met welke locatie ze verbonden zijn. Het tableau is bovendien thematisch vormgegeven en sluit visueel mooi aan bij de rest van het spel.

Conclusie / Onze Mening

Thesauros is een strategisch spel waarin planning en het efficiënt beheren van middelen centraal staan. Doorheen de drie jaren probeer je de meeste punten te verzamelen door technologieën te ontwikkelen, schatten te ontdekken en je acties slim te plannen. Daarbij moet je voortdurend vooruitdenken en goed bepalen waar je je werkers inzet.

Een opvallend element in Thesauros is het systeem met verschillende rekeningen op je spelersbord. Je moet vooraf beslissen in welke zones je geld wil gebruiken en dus goed plannen waar je je budget verdeelt. Dat zorgt voor interessante keuzes, maar ook voor momenten waarop je moet improviseren wanneer je merkt dat je toch geld nodig hebt op een andere plaats.

Het spel biedt bovendien heel wat strategische mogelijkheden. Door de verschillende zones, technologieën en acties zijn er meerdere manieren om punten te scoren. Het systeem met specialisten, de mogelijkheid om nieuwe werkers te rekruteren en de interactie rond technologiepatenten zorgen ervoor dat spelers hun eigen strategie kunnen ontwikkelen.

Het thema van schatten zoeken en expedities is goed verweven in de spelmechanieken. Elementen zoals de zodiacs, het zeevliegtuig, de technologieën en het ontdekken van locaties dragen bij aan het avontuurlijke gevoel van het spel.

De structuur van het spel zit logisch in elkaar. De opeenvolging van inkomstenfase, rekeningbeheer en actiefase zorgt voor een duidelijk ritme tijdens het spel. Daarnaast schaalt Thesauros goed met het aantal spelers.

Er zijn wel enkele praktische aandachtspunten. Het speelbord is vrij groot en neemt behoorlijk wat ruimte in op tafel. De verschillende fiches en componenten zijn eerder klein, al blijven ze wel functioneel en duidelijk genoeg tijdens het spel.

Thesauros biedt een combinatie van planning, strategie en thematische elementen die goed samenkomen in een gestructureerd spelverloop. Voor spelers die houden van worker placement met economische keuzes en een sterk verweven thema, kan dit spel een interessante toevoeging zijn aan de collectie. Wij speelden deze alvast met veel plezier!

Overzicht

Wij danken 999 Games voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.