Doel van het spel
Zoveel mogelijk punten scoren door te voldoen aan de verschillende soorten doelen en doelkaarten.
Setup
Het voortgangsbord wordt in het midden van de tafel gelegd. Elke speler kiest een kleur en krijgt de markeerders en de deuropeningen. Er wordt één markeerder van elke speler op het prioriteitspoor geplaatst, in een willekeurige volgorde. De andere markeerder wordt geplaatst op het goudspoor, in functie van hun plaats op het prioriteitspoor. De overeenkomstige markeerder die vooraan ligt op het prioriteitspoor komt op '0', de volgende twee op '1' en de laatste twee op '2'.
De doelkaarten worden geschud, één ervan wordt getrokken en op het overeenkomstige veld geplaatst. De andere doelkaarten gaan terug in de doos. De uitdagingskaarten worden geschud en er worden er een aantal open gelegd in functie van het aantal spelers. Met één of twee spelers worden er 3 open gelegd, met drie spelers zijn dit er 4, met vier spelers zijn dit er 5 en met vijf spelers zijn dit er 6.
De marktkaarten worden geschud en er worden er een aantal open gelegd in functie van het aantal spelers. Van één tot drie spelers zijn dit er 2, met vier spelers zijn dit er 3 en met vijf spelers zijn dit er 4. De marktfiches worden gedekt gelegd in het speelgebied, per soort. Op de marktkaarten worden er een aantal marktfiches open geplaatst, zodat er op alle velden een fiche ligt.
Elke speler krijgt twee delen van een kerkerrand en stelt die samen in zijn speelgebied. De rand wordt bovenaan in het speelgebied geplaatst, zodat men daaronder kaarten kan leggen. De blauwdrukken worden geschud en elke speler ontvangt er één. De resterende blauwdrukken gaan terug in de doos. Eén van de ontvangen deuropeningen wordt geplaatst op de kerkerrand, volgens de ontvangen blauwdruk. De tweede wordt enkel gebruikt om de eindscore te bepalen.
Elke speler ontvangt twee spelershulpen. De kamerkaarten worden geschud en elke speler ontvangt er vijf.
Spelverloop
Het spel wordt gespeeld in vier ronden die voorgesteld worden door jaren, en elke ronde wordt verdeeld in drie fasen. Iedereen speelt tegelijkertijd, dus er is geen startspeler.
De eerste fase is de bouwfase. De spelers nemen hun handkaarten en kiezen een kaart om te bouwen in hun kerker. In het eerste jaar - of ronde - mag men enkel een kaart plaatsen in de eerste rij, in de tweede ronde in de tweede rij, enzovoort. Je moet dus steeds een kaart plaatsen in dezelfde rij, gedurende de volledige ronde. Na het plaatsen van een kaart geef je je resterende handkaarten door. In jaar één en drie is dit in wijzerzin, in jaar twee en vier is dit in tegenwijzerizn. Je ontvangt dan opnieuw handkaarten en je plaatst opnieuw een kaart, totdat je één kaart over hebt. Deze kaart komt op de aflegstapel terecht.
In een spelvariant kan je ervoor kiezen om je kaarten gedekt in je kerker te plaatsen en die pas op het eind van de ronde te onthullen.
In de tweede fase volg je twee stappen. Allereerst ga je goud ontvangen. Je telt dan alle goudstukken op van de kamers die je in de eerste fase hebt geplaatst, en alle schatkisten over je volledige kerker. Dan verplaats je jouw goudfiche op deze waarde - want je hebt sowieso '0' over van de vorige ronde, tenzij het de eerste ronde is. De fiches op het prioriteitspoor zakken één veld naar onder, zodat de drie velden vrij komen te liggen.
Daarna zullen de spelers de markt bezoeken. De speler met het meeste goud mag als eerste de markt bezoeken, die kiest een set marktfiches op één marktkaart, neemt de fiches en plaatst die op de kamers in zijn kerker. De goudmarkeerder wordt dan een aantal velden verplaatst, in functie van de betaalde kost van het marktveld. Daarna wordt er bekeken welke speler het meeste goud heeft, die speler is dan aan de beurt. Het kan dus zijn dat een speler tweemaal na elkaar aan de beurt is.
Een speler kan er ook voor kiezen om geen fiches aan te kopen en kan dan passen. Die verplaatst zijn goudfiche dan op '0' op het goudspoor, dat betekent dat goud dat over is, niet over gaat naar de volgende ronde. De speler die past kiest dan één van de open uitdagingskaarten die hij naast zijn kerker plaatst. De speler kan op die manier extra punten verdienen op het einde van het spel. De speler verplaatst zijn spoorfiche naar het meest linkse vrije veld op het prioriteitspoor. Hiermee wordt de prioriteit voor volgend jaar bepaald.
Deze stappen gaan door tot wanneer elke speler heeft gepast.
De marktfiches mogen geplaatst worden op de reeds geplaatste kamers in de kerker. Een kaart bevat vier regio's en kan tot vier elementen - vallen, monsters... - bevatten. Marktfiches mogen niet op een veld liggen met andere elementen, met een maximum van vier elementen per kamer. De geheime doorgang-fiches moeten geplaatst worden aan de zijkanten van een kerkerkaart en verbinden twee kamers.
In de derde fase worden de overgebleven marktfiches en de marktkaarten afgelegd. De marktkaarten worden weer aangevuld van de trekstapel. Er worden overeenkomstige marktfiches geplaatst op de marktkaarten. De uitdagingskaart die niet is genomen wordt afgelegd. In jaren één en twee worden er nieuwe uitdagingskaarten geplaatst, een aantal één meer dan het aantal spelers. In het derde jaar worden er geen nieuwe uitdagingskaarten getrokken. Elke speler krijgt opnieuw vijf kamerkaarten en nieuwe ronde/jaar start.
Na het vierde jaar eindigt het spel en wordt er overgegaan naar de eindscore. De spelers verdienen op verschillende manieren overwinningspunten:
- Volgens de eindprioriteit. De speler die het eerst staat krijgt 9 punten, de tweede speler 6 en de derde speler 3.
- De voorwaarde van de doelkaart wordt door elke speler overlopen. De speler die het meest hieraan voldoet, krijgt de meeste punten, de speler daaropvolgend krijgt de tweede meeste punten, en de daaropvolgende speler krijgt de minste punten volgens die doelkaart. Indien gelijkstand krijgt de speler met de hogere prioriteit de meerdere punten.
- De spelers scoren punten volgens elk van hun drie uitdagingskaarten.
- De plus- en minpunten van de reputatiesterren worden alle opgeteld in de volledige kerker.
- De spelers verdienen een aantal punten volgens hun blauwdruk. Hierop staan acht elementen. Vanaf vier correct geplaatste elementen scoren de spelers punten. Het aantal punten, overeenkomstig met het aantal correct geplaatste elementen staat onderaan de blauwdruk.
- De spelers krijgen één punt per kamer die verbonden is met de ingang. De spelers krijgen één punt per kamer die verbonden is met de uitgang. Als men kamers verbindt met beide zijn die dus twee punten waard op het einde van het spel.
De speler met de meeste punten wint het spel. Indien gelijkstand wint de speler met de hoogste prioriteit.
Solovariant
Het spel kan je ook solo spelen. Hierbij neem je het op tegen 'Jael', wiens gedrag bepaald wordt door kaarten. In het begin van het spel zal je dus enkele wijzigingen moeten aanbrengen tegenover het gewone spel, waaronder de andere zijde van het voortgangsbord. Jael zal op het einde van het spel ook punten verzamelen, dus je moet je score niet vergelijken met waarden in een tabel, maar wel tegen die van je virtuele tegenstander.
Materialen
Stonespine Architects bevat veel kaarten van standaardformaat en -kwaliteit. Alle kaarten zijn thematisch geïllustreerd en de iconografie is duidelijk en intuïtief, waardoor je snel vertrouwd raakt met het spel. Er zijn verschillende soorten kaarten, zoals doelkaarten, marktkaarten en uitdagingskaarten, die visueel goed van elkaar te onderscheiden zijn. Er is ook nog een bord van stevig karton voor het prioriteitsspoor en voor het goud.
De tokens, zoals bijvoorbeeld de schatkisten, zijn gemaakt van stevig karton en voelen duurzaam aan. Elke speler beschikt daarnaast over een twee houten markeerders voor het prioriteitsspoor en twee houten poorten in een eigen kleur. Verder heeft elke speler een kartonnen kerkerrand waaronder de kamerkaarten netjes geplaatst kunnen worden.
De sfeer van het spel is donker en thematisch sterk uitgewerkt: je bouwt een kerker vol vallen en monsters, wat mooi tot uiting komt in het artwork en de componenten.
Conclusie / Onze Mening
Stonespine Architects is een verrassend sterk en vooral erg leuk puzzelspel waarin je continu bezig bent met het optimaliseren van je eigen kerker. Het draften van kaarten zorgt ervoor dat je elke ronde interessante keuzes moet maken: hou je een kaart zelf of geef je ze door in de hoop later iets beters te krijgen? Die constante afweging houdt het spel spannend van begin tot einde.
Hoewel je voornamelijk met je eigen tableau bezig bent, is er zeker ook interactie aanwezig. Tijdens de marktfase speel je in op wat andere spelers doen, en ook het doorgeven van kaarten zorgt ervoor dat je elkaar onrechtstreeks beïnvloedt. Dat maakt dat het spel nooit volledig solitair aanvoelt.
Wat vooral opvalt, is hoe bevredigend het is om je kerker stap voor stap op te bouwen en alles zo efficiënt mogelijk te laten samenwerken. De combinatie van doelen, uitdagingskaarten en blauwdrukken zorgt voor voldoende variatie en herspeelbaarheid.
Daarnaast dragen de sterke thematiek en materialen bij aan de beleving. De donkere sfeer en het bouwen van een kerker vol vallen en monsters komen mooi tot hun recht.
Stonespine Architects is een toegankelijk maar diepgaand puzzelspel dat we met veel plezier op tafel leggen. Ideaal voor spelers die houden van optimaliseren, plannen en het creëren van hun eigen speelbord, met net genoeg interactie.
Overzicht
| Speelduur | 45 - 60 minuten |
| Aantal Spelers | 1 - 5 spelers |
| Moeilijkheidsgraad | Gemakkelijk |
| Voor wie? | Vanaf 10 jaar; al kan het volgens ons enkele jaren jonger |
Wij danken Intrafin voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.