Opera Magna

Doel van het spel

De meeste punten behalen op het einde van het spel.

Setup

Elke speler kiest één van de vier kleuren en neemt alle componenten van die kleur: de scoremarkeerder, de drie handelaars, 20 spelersmarkeerders - cilinders - en het speelbord. Het speelbord is niet alleen anders qua kleur, maar er zijn ook kleine verschillen.
De handelskaarten met het handje en '1' en '2' worden gesorteerd en afzonderlijk geschud. Elke speler ontvangt twee kaarten met '1' en één kaart met '2'. De ongebruikte kaarten gaan terug in de doos.
De spelers plaatsen vier markeerders op hun spelersbord op waarde '2'. Elke speler krijgt vier verschillende certificaatmarkeerders, waar geraffineerde goederen op staan. Elke goed komt overeen met één van de vier ruwe grondstoffen. Men kan deze ook herkennen aan de kleur, maar het is noodzakelijk dat deze op het juiste spoor/rij worden geplaatst. Deze witte markeerders komen op waarde '4' te liggen. Een eerste speler wordt gekozen.

Het spel bevat ook drie stadsborden. Deze worden zo geplaatst dat ze zichtbaar zijn voor iedereen. De handelskaarten met een rechthoek en waarde '1', '2' en '3' worden gesorteerd en afzonderlijk geschud. Er wordt een kaart met '1' geplaatst op de sloten links van deze stadsborden, '2' in de middelste plek en '3' op de meest rechtse uitsparingen.
Alle spelers plaatsen hun drie handelslieden op de verschillende steden. Het maakt niet uit welke handelaar men plaatst, want deze hebben onderling geen verschillen, behalve het uitzicht. Op de stadsborden staat welke handelaar van welke speler bovenaan of onderaan moet komen - de waarden 1 tot 4 rechts van de stadsborden komen overeen met de spelers: 1 komt overeen met de eerste speler enzovoort.
De fiches met de stadskrachten worden geschud en gesorteerd volgens de stad - twee per stad. Er wordt er willekeurig één gekozen en op de uitsparing gelegd op het bovenste deel van de stad. De resterende fiches gaan terug in de doos.

Het marktbord wordt in het speelgebied geplaatst. De scoremarkeerders komen op '5' te liggen van het scorespoor. De handelskaarten met 'A', 'B' en 'C' gesorteerd en afzonderlijk geschud. In functie van het aantal spelers worden er een aantal kaarten uit de stapels gehaald en gedekt terug in de doos geplaatst. Met twee spelers worden er 4 'A', 6 'B' en 3 'C' kaarten eruit gehaald. Met drie spelers worden er 2 'A', 3 'B' en 3 'C' kaarten uitgehaald. Met vier spelers worden alle kaarten gebruikt.
De 'B' kaarten worden gedekt op het daarvoor bestemde veld geplaatst, links van het marktbord. Hierop worden gedekt de kaarten met 'A' geplaatst. De kaarten met 'C' worden verdeeld in drie gelijke stapels. Deze stapels komen op de velden rechts op het marktbord te liggen. Er worden vier kaarten van de linkse trekstapel genomen en als aanbod geplaatst onder het marktbord.

Het operabord wordt in het speelgebied geplaatst. De fiches met de certificaten worden verdeeld volgens het aantal certificaten. De fiches worden willekeurig op de velden van de opera geplaatst. Onderaan degene met één certificaat, op de middelste rij met twee certificaten, bovenaan degene met drie certificaten. Welke zijde open ligt, is willekeurig.
De gebouwkaarten worden gesplitst in hun drie types: klein, medium en groot en geplaatst onderaan het operabord geplaatst. Er worden een aantal kleine en gemiddelde gebouwen open geplaatst, evenveel als er spelers zijn. Startende met de eerste speler, en dan verder met de volgende speler in wijzerzin kiest elke speler één van de gebouwen. Wanneer iedereen een gebouw heeft neemt de laatste speler een gebouw, en dan in tegenwijzerzin verder kiest elke speler een gebouw, tot wanneer iedereen twee gebouwen heeft. Deze gebouwen die nu bij de spelers liggen, zijn in constructie. Daarna worden er nog twee gebouwen van elk type open gelegd, onderaan de opera - dus klein, gemiddeld en groot.

Spelverloop

Het spel duurt in totaal negen ronden. Elke speler, startende met de startspeler, voert zijn beurt, die onderverdeeld wordt in vier verschillende fasen.

In de eerste fase verplaatst de speler één van zijn handelaars naar één van de stadsdelen waar die nog geen andere handelaar heeft staan. Elke stad is verdeeld in twee gebieden: het bovenste noemen we het kostgebied, het onderste noemen we het winstgebied. Als men een handelaar plaatst in één van de gebieden wordt de meest linkse kaart uit het spel gedaan, schuiven de resterende kaarten door naar links en plaatst de speler uiterst rechts een andere kaart.

In de tweede fase wordt de stad geactiveerd. De speler die de handelaar heeft verplaatst betaalt nu alle grondstoffen van het bovenste gebied. De aanpassingen worden uitgevoerd op het spelersbord. Let op voor eventuele kortingen, die men kan herkennen aan de blauwe vinkjes. Elke speler heeft een verschillende korting waarmee die begint.
Als de speler de kost niet kan betalen, dan schuift het certificaat op naar links, evenveel als het aantal onbetaalde grondstoffen. Dit certificaat kan zich niet links van '3' bewegen. Als daarmee de kost nog niet betaald is, dan wordt er per onbetaalde grondstof overwinningspunten afgenomen van de speler.
Als de geplaatste handelaar zich in het bovenste gebied - het kostgebied - bevindt, dan ontvangt die de bonus afgebeeld op de fiche.
Daarna ontvangt de speler de grondstoffen onderaan het stadsbord. Dit kunnen ruwe grondstoffen zijn, waardoor er aanpassingen gebeuren op de sporen op het spelersbord. Het kan zijn dat de grondstofmarkeerders de certificaatmarkeerders naar rechts duwen hierbij. Sommige bonussen zijn geraffineerde grondstoffen. Deze worden voorgesteld door spelersmarkeerders en in het juiste gebied gelegd op het spelersbord. Elke markeerder komt overeen met precies één zo'n grondstof.

In de derde fase gaat men de geraffineerde goederen spenderen. Men kan deze acties meerdere keren doen, in eender welke volgorde, tot zolang de speler geen actie meer kan of wil nemen.

• De eerste actie is het bouwen van één van de gebouwen onder constructie. In het midden van de gebouwkaarten staan de geraffineerde grondstoffen nodig om deze gebouwen te vervolledigen. Men plaatst de overeenkomstige goed op de gebouwkaart. Men mag een gebouw bouwen over meerdere ronden, het moet dus niet in één keer afgewerkt zijn.
  Wanneer alle velden bezet zijn door markeerders, is het gebouw afgewerkt. Dan moet men de keuze maken om dit gebouw links of rechts te schuiven onder het spelersbord. Kleine gebouwen komen onderaan, gemiddelde in het midden en grote gebouwen bovenaan.
  • Schuift men dit links, dan krijgt men de overeenkomstige korting in toekomstige beurten om de kost te betalen van een standskaart - en ook enkel daarvoor. Hierbij wordt er ook nog een omzetting vrijgespeeld, die bij iedere speler anders is, en die men één keer per beurt mag gebruiken.
  • Schuift men dit rechts, dan voegt men nieuwe speleffecten toe. Soms zijn dit eenmalige effecten, soms gedurige effecten en soms kan men punten extra scoren op het einde van het spel. Al de verschillende gebouwen staan ook in de appendix. Als men een eerste kaart in het rechtse gebied plaatst, speelt men ook een 'kar' vrij. Hiermee kan je een geraffineerde grondstof naar de opera brengen.
• De tweede actie is het sturen van geraffineerde grondstoffen naar de opera. Men kan dit doen wanneer enkele voorwaarden vervuld zijn. Als dit het geval is, wordt op de fiche een spelersmarkeerder geplaatst. Als dat de eerste keer is dat er een markeerder wordt geplaatst krijgt die onmiddellijk de beloning die afgebeeld staat op de fiche. De voorwaarden waarbij men zo'n fiche mag plaatsen zijn:
  • Men moet minstens één zo'n fiche hebben;
  • Het certificaat van de geraffineerde grondstof moet van dat bepaald niveau zijn;
  • Men mag nog niet zo'n goed op dezelfde fiche geplaatst hebben;
  • Elk niveau eronder moet ook minstens één spelersmarkeerder geplaatst hebben.
• De derde actie die men kan uitvoeren is het omzetten van een geraffineerde grondstof, naar een overeenkomstige ruwe grondstof. Dit gebeurt in een verhouding van één op één.

In de vierde fase wordt alles klaargezet voor de volgende beurt. Als een speler minder dan twee gebouwen onder constructie heeft, kiest die er één van het aanbod. Dit aanbod wordt onmiddellijk aangevuld. Als men geen meer kan aanvullen, wordt er een kaart genomen van de volgende stapel.
Daarna kiest de speler één van de handelskaarten onderaan het markbord. De eerste kaart is gratis, voor de tweede betaalt men een willekeurige grondstof, voor de derde betaalt men er twee en voor de laatste drie. De kaarten worden, indien mogelijk naar links verschoven, en het vierde veld wordt aangevuld met een kaart van de trekstapel. Bij het betalen van deze goederen mag men geen kortingen toepassen, of certificaten of overwinningspunten inleveren.

De laatste ronde start wanneer de laatste kaart van de stapels in het aanbod ligt. Na de beurt van laatste speler gaat men over naar een puntentelling:

• Men krijgt extra punten voor afgewerkte gebouwen - klein is 2 punten, gemiddeld 3 en groot 4;
• Men krijgt punten voor elk slot waar minstens één gebouw ligt op het spelersbord. Voor respectievelijk twee, drie, vier, vijf en zes gevulde sloten krijgt men 1, 2, 4, 7 en 10 punten;
• Elk certificaat geeft je ook nog punten, gelijk aan het niveau;
• De blauwe gebouwen geven nog punten op het einde van het spel;
• Voor elke grondstof op elk onafgewerkt gebouw krijgt men nog een punt;
• Voor elke speler die minder fiches heeft liggen ontvangt men twee punten;
• Voor elke markeerder die op de opera ligt krijgt men nog punten, overeenkomstig met het certificaatsniveau. Per markeerder krijgt men één punt op het eerste niveau, twee op het middelste niveau en drie op het hoogste niveau.

De speler met de meeste punten wint het spel. Indien gelijkstand wint de speler met de meeste markeerders op de opera. Als het nog gelijkstand is, dan wint niveau drie het van twee, en twee van één. Indien nog steeds gelijkstand wint de speler met het hoogste aantal ruwe grondstoffen.

Materialen

Opera Magna bevat verschillende stevige kartonnen borden, waaronder het operabord, het marktbord, de stadsborden en de spelersborden. Zowel de stadsborden als de spelersborden zijn meerlagig uitgevoerd, zodat kaarten onder de borden kunnen worden geschoven en houten markeerders netjes op de verschillende sporen blijven liggen. Het operabord heeft de vorm van een operagebouw, terwijl de drie stadsborden elk een belangrijke stad uitbeelden. Elk stadsbord is opgedeeld in twee afzonderlijke gebieden.

De houten onderdelen zijn verzorgd afgewerkt. De markeerders, scoremarkeerders en kooplieden zijn uitgevoerd in de kleur van de betreffende speler. Het is leuk dat de verschillende kooplieden onderling ook een andere artwork hebben. Ook de certificaattokens zijn van hout gemaakt en voorzien van duidelijke iconen.

De dubbelzijdig bedrukte fiches van het operabord en de fiches van de stadskrachten zijn beide vervaardigd uit dik en stevig karton. Het spel bevat twee soorten kaarten: handelskaarten en gebouwkaarten. Beide hebben een miniformaat, voelen degelijk aan en zijn opgedeeld in twee verschillende helften, waardoor iedere kaart een dubbele functionaliteit heeft.

De iconografie is consistent, overzichtelijk en al snel herkenbaar. Ook de illustraties sluiten perfect aan bij het thema. De vormgeving ademt de sfeer van werkplaatsmeesters in het historische Firenze, waardoor je helemaal wordt ondergedompeld in het Italië van de renaissance.

Conclusie / Onze Mening

Opera Magna is een eurogame waarin worker placement wordt gecombineerd met sterke engine building-elementen. Hoewel het spel voldoende diepgang biedt om ervaren spelers uit te dagen, blijft het verrassend vlot spelen. De verschillende acties grijpen mooi in elkaar en zorgen ervoor dat je voortdurend keuzes moet maken.

Wat ons vooral aanspreekt, is de manier waarop het thema verweven zit met de spelmechanismen. Je bent niet zomaar grondstoffen aan het verzamelen en gebouwen aan het bouwen; je werkt samen met de andere spelers aan de voltooiing van een indrukwekkende opera. Dat gezamenlijke project geeft het spel een eigen identiteit en zorgt voor een leuke dynamiek zonder dat het competitieve aspect verloren gaat.

Ook de opbouw van de stadsborden en kaarten vinden we bijzonder geslaagd. Doordat zowel de gebouwkaarten als de kaarten in twee verschillende delen zijn opgesplitst, moet je voortdurend afwegen welke voordelen op lange termijn het interessantst zijn. Kies je voor extra kortingen en omzettingen, of investeer je liever in krachtige permanente effecten en extra scoringsmogelijkheden? Die beslissingen geven het spel veel strategische diepgang. De asymmetrische spelersborden versterken dat nog eens, omdat iedere speler met een net iets andere startpositie en mogelijkheden begint.

We speelden Opera Magna met verschillende spelersaantallen en het spel overtuigde telkens opnieuw. Met twee spelers verloopt alles iets sneller, maar ook met drie of vier spelers blijft de interactie behouden en voelt het spel uitstekend in balans. Met meer spelers zullen ook meer onderdelen van de opera afgewerkt raken, wat zijn invloed heeft op de puntentelling.

De opstelling van het spel vraagt wel wat tijd, zeker door de vele verschillende componenten die klaargelegd moeten worden. Daar staat tegenover dat het opruimen verrassend snel verloopt en het spel ook afgerond kan worden op ongeveer een uur.

Opera Magna bewijst dat een spel geen gigantisch speelbord of een overvloed aan componenten nodig heeft om veel strategische diepgang te bieden. Het combineert zeer goed de verschillende mechanismen, asymmetrie en een sterk uitgewerkt thema tot een expertspel dat we met veel plezier opnieuw op tafel leggen.

Overzicht

Wij danken Ludus Magnus Studio voor het ontvangen van een reviewexemplaar.
Onze mening is subjectief en op geen enkele wijze beïnvloed.